museum voor vlakglas- en emaillekunst Ravenstein
 

Jaap Gidding

Jacobus Wilhelmus
Rotterdam 1887 - Hillegersberg 1955

Van zijn vader, de schilder Jan Gidding (1859-1914) kreeg Jaap lessen. Omstreeks 1902 ging hij werken in.het atelier van Kerling in 's-Gravenhage, waar hij de techniek van het glas in lood maken leerde. Hij studeerde vervolgens van ca 1902 tot 1908 aan de Rotterdamse Academie voor Beeldende Kunsten onder leiding van Adolf le Comte en rondde zijn leertijd af in München en Parijs (1912- 1913).

Tijdens zijn studieverblijf in München (1908-1912) was hij werkzaam als buitenlands correspondent en maakte hij toneeldecoraties voor het Kiünstler-Theater. Na zijn opleiding maakte hij enkele studiereizen naar Italie. Daarna werkte Gidding korte tijd, van 1923 tot 1925, in München en vervolgens in Berlijn, waar hij mozaïeken leerde vervaardigen. In München werkte hij enige tijd bij de regisseur Max Reinhardt. In 1925 exposeerde hij op de Parijse Exposition Internationale des Arts Decoratifs en in 1937 op de Wereldtentoonstelling, eveneens te Parijs, waar hij beide keren voor zijn decoratieve kunstwerken een zilveren medaille won.

Gidding heeft een gevarieerd oeuvre achtergelaten. Hij schilderde en tekende landschappen en bloemstillevens, maar zijn hoofdactiviteiten lagen op het terrein van de decoratieve kunst en de kunstnijverheid. Voor verschillende fabrikanten werkte hij als ontwerper van glas, aardewerk en tapijten. Als decorateur werd hij ingeschakeld bij de inrichting van theaters, bioscopen, restaurants en café's. Hij produceerde behangselontwerpen, glasmozaïeken, wand- en plafondschilderingen en glas-in-loodpanelen. Ook vervaardigde hij panelen van eterniet waarin hij voorstellingen etste. Deze panelen werden in rijke kleuren beschilderd. Een specialiteit van Gidding was het vervaardigen van lakpanelen, die hij vaak decoreerde met afbeeldingen van dieren. Vanaf ongeveer 1936 werkte hij als esthetisch adviseur in dienst van de lak-, vernis- en verffabriek Molijn & Co. te Rotterdam.

Het werk van Gidding wordt in het algemeen gekenmerkt door vlakvullende, decoratieve composities met meestal in het centrum een hoofdthema, dat omgeven wordt door kleurige, fantasierijke ornamenten. Het hoofdonderwerp wordt vaak gevormd door gestileerde dierenmotieven, zoals herten en gazellen. Zijn werk kan strak van vorm, maar ook speels en los van karakter zijn. Onder invloed van het expressieve werk van de Duitse kunstenaars dat hij leerde kennen in München, gebruikte hij felle kleuren die echter nooit zo uitbundig zijn als die van zijn Duitse collega's.

De ramen van Gidding vertonen vrijwel dezelfde stilistische eigenschappen als de rest van zijn werk. In verhouding tot de totale produktie vormt de glazenierskunst een klein deel van zijn oeuvre. Naast glas-in-loodramen zijn van Gidding ook gebrandschilderde en geëtste ramen bekend. Voor het nieuwe restaurant op Schiphol vervaardigde hij drie ramen in etstechniek (1937). Daarnaast maakte hij glasmozaïeken, waarvan het bekendste voorbeeld zich bevindt op het De Jonghmonument in de tuin van het museum Boymans-van Beuningen te Rotterdam. Dit mozaïek werd in 1935 naar ontwerp van Gidding uitgevoerd bij de Vereinigte Werkstatten Puhl & Wagner te Berlijn.

Gidding mozaiek

Als glazenier werkte Gidding vooral in de jaren twintig en dertig. Een belangrijk werk uit die tijd is het raam in het trappehuis van de voormalige Gemeentebibliotheek te Rotterdam (1923). Het is niet bekend of Gidding na 1940 nog ramen heeft gemaakt.

In het atelier van Kerling (ca 1902) raakte Gidding vertrouwd met de neorenaissancistische en Art Nouveau-opvattingen van glasschilderkunst, waarin uiterlijke schoonheid belangrijk is. In München onderging hij vooral invloed van Johan Thorn Prikker, die Gidding niet alleen wees op de soberheid en vergeestelijkte schoonheid van de romaans-gotische kunst maar door wie Gidding ook in compositorisch en ornamenteel opzicht nogal werd beïnvloed.

Toen Gidding zich vanaf 1918 ging toeleggen op de glasschilderkunst werkte hij naar voorbeeld van de middeleeuwse techniek. Hij was zuinig met grisaille, vermeed het gebruik van emailverf en liet het lood samenvallen met de contouren van de tekening. Hij streefde naar eenvoud in de voorstelling en in de vormen van het glas.

Van de ramen die Gidding ontwierp voor Bodega Windsor House in Rotterdam (1929) en de firma P. de Gruyter & Zonen in Amsterdam (1929) is bekend dat deze werden uitgevoerd in het eigen atelier van Gidding (Gidding & Zonen, later Gidding en Tuynenburg Muys geheten). Het nog bestaande, grote glasloodraam voor het Erasmiaansch Gymnasium te Rotterdam (1936) werd uitgevoerd in het atelier van Geldermalsen te Rotterdam. Het kleurige Oranjeraam in de Nieuwe Kerk te Delft (1933) werd naar Giddings ontwerp uitgevoerd door D. Boode in het Delftse atelier 't Prinsenhof.

Gidding was ook een van de kunstenaars die werkten aan de beglazing van het Tuschinski Theater te Amsterdam (1922). Veel van de ramen van Gidding zijn verloren gegaan of bevinden zich op een onbekende verblijfplaats.
Gidding exposeerde ramen bij Unger & Van Mens (Eendrachtsweg) te Rotterdam (1917), op de Lentetentoonstelling in het Museum van Kunstnijverheid in Haarlem (1922) en op de Nederlandsche Nijverheidstentoonstelling (Nenijto) te Rotterdam (1928).

Tekst overgenomen uit "Glas in lood in Nederland 1817-1968", Dr. Carine Hoogveld

aanvulling

Gidding in Zwijndrecht

In het oude raadhuis van Zwijndrecht zijn een aantal bijzondere Glas-in lood ramen te zien. Deze glas-in-loodramen zijn geschonken door bedrijven en verengingen bij de bouw van het gemeentehuis. Ze bevinden zich hoofdzakelijk in de voormalige raadzaal die nu in gebruik is als trouwzaal. Het glas in lood is bij de restauratie in 2007 geheel gerestaureerd. Bijzonder is dat nog twee originele ontwerptekeningen in bezit zijn van de gemeente. Deze tekeningen zijn uniek omdat het atelier en archief van Gidding bij het Bombardement op Rotterdam in 1940 verloren is gegaan.

Gidding raam voor gemeentehuis Zwijndrecht
raam in gemeentehuis Zwijndrecht

Gidding ontwerp 1 Gidding ontwerp 2
ontwerpen

tekst overgenomen van website gemeente Zwijndrecht


Jaap Gidding


Museum Boymans van Beuningen heeft van 21 januari tot 19 maart 2006 een expositie "Jaap Gidding, Art Deco in Nederland" georganiseerd. Daar was o.a. dit door glasatelier "Oud Rijswijk" gerestaureerde raam te zien :
raam van Jaap Gidding


Gidding Tuschinski
tapijt en wanddecoraties in het Tuschinski-theater


Het Vestagebouw in Arnhem

De beglazing in het trappenhuis boven en aan weerszijden van de voordeur is van de ontwerper/glazenier Jaap Gidding. Boven de voordeur zijn zes kleine verticale rechthoekige gebrandschilderde glas-in-loodramen aangebracht. De voorstellingen zijn fel van kleur en expressief. Aan alle twee de kanten van de voordeur zijn ook 2 vensters aangebracht van dezelfde afmetingen en techniek. Alleen is het kleurgebruik wat somberder. Links van de deur is een ouder kale man, gekleed in een kostuum te zien. Hij heeft een wandelstok in zijn hand. De achtergrond bestaat uit sterren en een nachtelijke hemel. Rechts van de deur staat een oude vrouw met een breiwerkje in haar handen zonder een veelzeggende achtergrond.


Het Centraal Museum in Utrecht heeft een raam van 60x60cm uit circa 1910 in de collectie met een lopend hert tegen een gestyleerde ornamentale achtergrond.


De nu beroemde schilder Willem de Kooning kwam in 1916 als "jongen" terecht in de werkplaats van de firma Gidding, "decoratieve kunstenaars", gevestigd aan de overkant van de Aert van Nesstraat. Jaap Gidding zag veel in jonge Willem en zorgde ervoor dat hij in 1917 terecht kon op de avondcursus van de Academie van Beeldende Kunsten & Technische Wetenschappen, waarvan hij zelf bestuurslid was. Willem studeerde er vier jaar, tot 1921, in de avond-uren, na zijn werk bij Gidding.


terug naar documentatie



Agenda Actueel

FEBRUARI 2016

op zondag 7 februari is het museum gesloten



Zaterdag  13 februari: 
13.00 uur, workshop emailleren.
info

Zondag  21 februari:
13.00 uur, demonstratie emailleren,
14.00 uur open rondleiding. info

Woensdag 10 februari:
14.00 uur, kinderworkshop emailleren en glas-in-lood. info

Donderdag 11 februari:
14.00 uur, kinderworkshop emailleren en glas-in-lood. info

Zaterdag  27 februari:
10.30 uur, workshop glas-in-lood. info